Người Viking ở Ireland

Một lời giới thiệu nhỏ
Như mọi người đều biết, thời đại Viking bắt đầu vào năm 793 với sự xuất hiện của những kẻ cướp biển người Scandinavia trên đường chân trời ngoài khơi bờ biển Northumbria, chúng đã cướp phá và phá hủy tu viện Lindisfarne, một cuộc tấn công đã làm rung chuyển toàn bộ châu Âu Kitô giáo vào thời điểm đó.

Tu viện Lindisfarne là một trong những nơi có bầu không khí tuyệt vời nhất. lịch sử Tu viện này là một trong những địa điểm quan trọng ở Anh. Nó lưu giữ ký ức về các tu sĩ và thánh nhân của vùng Northumbria thời Anglo-Saxon và trung cổ, và từng là một trong những trung tâm Kitô giáo quan trọng nhất ở Anh thời Anglo-Saxon trong hơn một thế kỷ. Vào ngày 8 tháng 6 năm 793, tu viện đã bị cướp phá dữ dội bởi hải tặc Viking, gây ra nỗi kinh hoàng trên khắp lục địa. Những tàn tích hiện tại có niên đại từ đầu thế kỷ 12, khi các tu sĩ Norman từ Nhà thờ Durham thành lập một cộng đồng mới tại đây.
Cuộc tấn công thăm dò vào cái nôi của Cơ Đốc giáo ở miền bắc nước Anh đã cho người Viking thấy rằng các tu viện là mục tiêu lý tưởng, giàu có và phòng thủ yếu kém. Thành công của họ tại Lindisfarne và lòng căm thù đối với người Cơ Đốc giáo, đặc biệt là Charlemagne vì việc ông ta ép buộc người Saxon cải đạo và các cuộc tấn công sau đó, đã khuyến khích người Viking tiến xa hơn về phía tây, theo con đường cuối cùng dẫn họ đến Ireland…
Để một ghi chú. Có bằng chứng về mối liên hệ lâu dài giữa Ireland và thế giới Scandinavia, có niên đại từ trước thế kỷ thứ tám. Các nhà sư ẩn dật người Ireland không sống biệt lập, và những chuyến đi giữa Ireland và các am thất của họ trên các đảo thuộc Bắc Đại Tây Dương có lẽ khá phổ biến. Do đó, những người Ireland đồng nghiệp của họ hiểu biết khá rõ về các dân tộc ở phía bắc, và những ghi chép về người Viking như "những kẻ ngoại đạo" trong biên niên sử Ireland có thể che giấu nhiều kiến thức và kinh nghiệm hơn so với vẻ bề ngoài ban đầu.

Các nhà sư Ireland đã thành lập các tu viện trên các hòn đảo ở Bắc Đại Tây Dương, tìm kiếm những nơi hẻo lánh mà họ tin rằng sẽ giúp họ đến gần Chúa hơn, và đã thực hiện những chuyến hành trình dài đến các hòn đảo biệt lập. Hòn đảo nổi tiếng nhất trong số đó là Skellig Michael (Sceilg Mhichil(hình ảnh) ngoài khơi bờ biển Ireland. Tu viện này đã nhiều lần bị người Viking tấn công, cuộc tấn công đầu tiên được ghi nhận có niên đại từ năm 824.
Nhưng trước khi xem xét sự xuất hiện của họ ở Ireland, điều quan trọng là phải hiểu những người Viking này là ai và họ đến từ đâu. Trong thời đại Viking, các chiến binh đi biển từ Na Uy và Đan Mạch đã đến Ireland. Người Na Uy, được người Ireland gọi là "Finngail" (người nước ngoài có làn da trắng), đến trước, đi thuyền từ quê hương của họ dọc theo bờ biển phía tây của Na Uy. Người Đan Mạch, được gọi là "Dubghaill" (người nước ngoài có làn da sẫm màu), đến sau, đi thuyền từ bán đảo Jutland và các hòn đảo xung quanh.
Ghi. Dubgaill và Fingaill là những thuật ngữ tiếng Ireland được dùng để chỉ các nhóm Viking hiếu chiến khác nhau ở Ireland và Anh. Lần sử dụng sớm nhất được biết đến của những thuật ngữ này trong Biên niên sử Ireland còn tồn tại có niên đại từ năm 851, khi người Dubgaill đến Dublin và gây ra một cuộc thảm sát lớn đối với người Fingaill. Tuy nhiên, theo một giả thuyết khác, những thuật ngữ này có thể không có bất kỳ mối liên hệ nào với dân tộc hoặc nguồn gốc của các nhóm Viking khác nhau.

Một bản sao của chiếc thuyền thuyền dài Vikingđang đi thuyền buồm ngoài khơi đảo Rathlin (Ireland)
Các vấn đề về dân số ở quê hương, khát vọng giàu sang và phiêu lưu, cùng với kỹ thuật đóng tàu được cải tiến đã thúc đẩy người Viking rời bỏ vùng đất lạnh giá của họ để tìm kiếm sự chinh phục, vinh quang và giàu có. Những con tàu dài huyền thoại của họ giờ đây có thể đi lại cả trên biển khơi và những con sông cạn, khiến bờ biển Anh và Ireland trở nên đặc biệt hấp dẫn.
Cuộc tấn công vào các hòn đảo
Theo Biên niên sử Ulster, đảo Rathlin là nơi diễn ra cuộc tấn công đầu tiên của người Viking vào Ireland được ghi nhận vào năm 795. Cuộc đột kích này, nhằm cướp bóc một tu viện dễ bị tấn công và giàu kho báu, đánh dấu sự khởi đầu của một loạt các cuộc tấn công ven biển vào Ireland.

Đảo Rathlin, nằm ngoài khơi bờ biển Bắc Ireland, giữ một vị trí quan trọng trong lịch sử Viking, vì đây là địa điểm diễn ra cuộc tấn công đầu tiên được ghi nhận của người Viking vào Ireland năm 795 sau Công nguyên. Người Viking đã tấn công, đốt phá và cướp bóc một tu viện, và sau đó sử dụng hòn đảo này làm căn cứ cho các cuộc tấn công tiếp theo vào Ireland. Các phát hiện khảo cổ cho thấy người Viking không chỉ tấn công mà còn định cư trên đảo. Một nghĩa địa Viking ngoại giáo từ thế kỷ thứ 9 đã được phát hiện, và vào năm 2022, một hài cốt nữ hiếm hoi có nguồn gốc Viking cũng được tìm thấy.
Cùng năm đó, các cuộc tấn công đã diễn ra trên các đảo Inishmurray (nay thuộc hạt Sligo) và Inishbofin (hạt Galway), nơi cũng có các tu viện. Vào thời điểm đó, Ireland đã là một quốc gia theo đạo Cơ đốc ít nhất ba thế kỷ, và các tu viện là những trung tâm giàu có và quan trọng duy nhất. Chúng trở thành mục tiêu chính của người Viking và, quan trọng hơn cả, là những người có thể bị bán làm nô lệ. Sau này, các cuộc tấn công như vậy trở nên thường xuyên hơn, và các hạm đội tàu Viking bắt đầu xuất hiện trên các con sông lớn của Ireland như Shannon, Boyne, Liffey và Erne.

Trong ảnh bên tráiTu viện có từ thế kỷ thứ sáu trên đảo Inishmurray, nằm ngoài khơi bờ biển hạt Sligo ở Ireland, đã trở thành mục tiêu của người Viking. Vào năm 795 và 807 sau Công nguyên, địa điểm này đã hứng chịu những cuộc tấn công tàn bạo, đánh dấu một trong những cuộc xâm lược sớm nhất của người Norman vào Ireland. Người Viking đã phá hủy khu định cư và, theo truyền thuyết địa phương, đã để lại một vết máu không thể xóa nhòa trên bậc thang của nhà thờ St. Molaise. Trong bức ảnh ở giữa: Một tu viện trên đảo Inishbofin, được thành lập vào năm 665 bởi Thánh Colman, Giám mục của Lindisfarne. Năm 795, tu viện này bị người Viking tấn công.
Ghi. Điều đáng chú ý là, các văn bản thời trung cổ đầu tiên chỉ gọi người Viking đơn giản là "những người ngoại đạo", nhấn mạnh sự khác biệt về tôn giáo hơn là sắc tộc giữa họ với người Ireland...
Từ bọn cướp đến những người định cư
Vì vậy, bắt đầu bằng những cuộc tấn công bất ngờ vào các hòn đảo ven biển, người Viking, với sự tự tin ngày càng tăng, dần dần mở rộng các cuộc đột kích của họ vào đất liền Ireland, tiến sâu hơn nữa vào đất nước. Lợi dụng sự phân mảnh chính trị của Ireland vào thời điểm đó (với nhiều "vương quốc" nhỏ thường không thể phối hợp hành động), họ đã sử dụng hệ thống sông ngòi rộng lớn của đất nước, đặc biệt là sông Shannon, Liffey và Boyne, để thâm nhập sâu vào nội địa, cướp phá các tu viện giàu có được thành lập vào thế kỷ thứ sáu, chẳng hạn như Glendalough, Clonmacnoise và Kells.

Tu viện Glendalough. Được thành lập vào thế kỷ thứ sáu bởi Thánh Kevin, một nhà sư ẩn dật tìm kiếm sự tĩnh lặng trong khung cảnh thanh bình này. Giống như nhiều tu viện Ireland thời kỳ đầu, nó đã nhiều lần bị người Viking tấn công, nhưng bất chấp những cuộc tấn công đó, khu định cư vẫn kiên cường và tiếp tục hoạt động như một trung tâm tôn giáo quan trọng.
Thật khó để hình dung hết quy mô của sự hỗn loạn và tàn phá do thời kỳ đầu của người Viking gây ra ở Ireland. Nhà khảo cổ học và sử gia nghệ thuật người Pháp Françoise Henry, trong tác phẩm "Nghệ thuật Ireland trong thời kỳ xâm lược của người Viking, 800–1020 sau Công nguyên," đã viết một bài tường thuật đầy xúc động về các cuộc tấn công của người Viking:

Quần thể tu viện Clonmacnoise là một tu viện đổ nát ở hạt Offaly, Ireland, nằm bên bờ sông Shannon. Được thành lập vào năm 544 bởi Thánh Ciaran, tu viện này đã nhiều lần bị người Viking tấn công.
Đến những năm 830, người Viking bắt đầu từ bỏ các cuộc tấn công bất ngờ vào các tu viện và khu định cư của người Ireland, thay vào đó bắt đầu thiết lập các căn cứ tạm thời gọi là longphorts – những cảng hải quân kiên cố nằm dọc theo các con sông, đóng vai trò là trại mùa đông của họ.
Và nếu tin vào Biên niên sử Ulster, thì pháo đài dài quan trọng nhất trong số đó được thành lập vào năm 841 tại hợp lưu của sông Liffey và Poddle, ngay trung tâm của Dublin ngày nay – thời điểm bắt đầu định cư lâu dài của người Viking ở Ireland, và cuối cùng phát triển thành thành phố thực sự đầu tiên của Ireland.
Để một ghi chú. Vào thời điểm người Viking đến, Ireland bao gồm hơn một trăm năm mươi "vương quốc", trực thuộc sáu "vua" tối cao của các tỉnh, trong đó triều đại Uí Néill (O'Neill) là hùng mạnh nhất. Cả hai triều đại đều có chung tổ tiên, nhưng thường xuyên tranh giành quyền lực để xác định ai sẽ nắm giữ tước hiệu cao nhất trong vùng. Do bị chia cắt về mặt địa lý, họ luân phiên giữ tước hiệu "vua" tối cao của Ireland trong khoảng 300 năm, thường xuyên cạnh tranh với nhau. Vì vậy, Ireland là vùng đất của sự thống trị triều đại, nơi các vị vua của các triều đại lớn mở rộng quyền lực của mình và của người thân đến bất cứ nơi nào có thể. Sự phân chia lãnh thổ và triều đại giữa hai triều đại này là điều kiện tiên quyết chính cho các cuộc tấn công của người Viking vào các vùng trung tâm và sự trỗi dậy của Dublin.
Theo các sử sách, đến năm 841, người Viking đã trú đông ở Ireland, sử dụng các pháo đài thuyền tạm thời làm căn cứ cho các cuộc đột kích lớn hơn. Một số pháo đài thuyền này, hay còn gọi là longphorts, như ở Dublin, Waterford, Limerick, Cork và Wexford, sau đó đã biến đổi trong suốt thế kỷ thứ 10 từ những căn cứ đột kích ban đầu thành những thị trấn đầu tiên, những trung tâm thương mại quan trọng và kiên cố, kết nối Ireland với thương mại quốc tế, trong khi chính người Viking cũng bắt đầu chuyển đổi từ những kẻ cướp bóc thành những người định cư.
Để một ghi chú. Lần nhắc đến Dublin đầu tiên có thể xuất hiện trong các tác phẩm của nhà vẽ bản đồ La Mã Claudius Ptolemy, người vào năm 140 sau Công nguyên đã đề cập đến một khu định cư của người Celt có tên là Dublin. Eblana CivitasNgười ta tin rằng đó là Dublin. Tuy nhiên, tuyên bố này đang gây tranh cãi…
Vương quốc Dublin
Theo một số nhà sử học, Vương quốc Dublin được thành lập bởi một người tên là Turgeis (mất năm 845), một trong những thủ lĩnh Viking nổi tiếng nhất, người đã đến Ireland từ Na Uy với nhiều của cải. hạm độiĐội quân gồm 120 tàu, đã đặt longphort (cờ hiệu) tại hợp lưu của sông Liffey và Poddle. Mặc dù hầu hết các ghi chép về Turgeis đều mang tính huyền thoại, một số nhà sử học coi ông là người sáng lập ra Dublin hiện đại và là vị vua đầu tiên của Vương quốc Dublin (839–845).
Turgeis nổi tiếng với bản chất hiếu chiến, hung bạo, cướp bóc các tu viện và áp đặt cống nạp cắt cổ lên dân cư Gaelic địa phương. Năm 845, một số "vua" Ireland đã liên minh chống lại Turgeis, bắt giữ và giết chết ông ta, theo hầu hết các nguồn tài liệu, bằng cách dìm chết ông ta ở Lough Len. Ảnh hưởng vẫn còn hiện hữu của Turgeis ở Ireland được thể hiện qua việc một hòn đảo trên Lough Len được đặt theo tên ông.

Đảo Turgeis, hồ Lough Lenne. Turgeis là một "vua" Viking đã đổ bộ lên Bắc Ireland với tư cách là chỉ huy của một hạm đội lớn. Theo truyền thống Viking, ông đã tàn phá nhiều nhà thờ, và tại tu viện Clonmacnoise, ông bổ nhiệm vợ mình, Ota, làm nữ tư tế và bị các nhà sư địa phương coi là một ác quỷ, một dạng phản Chúa.
Theo truyền thuyết Ireland, sau cái chết của Turgeis, "vương quốc" của ông ta nhanh chóng suy tàn, và người Viking phải chịu bốn thất bại liên tiếp dưới tay các vị vua Ireland khác nhau, buộc một số người Scandinavia phải rời Ireland và trở về quê hương trong vòng vài năm. Điều này đánh dấu sự khởi đầu thời kỳ suy tàn của Dublin, trong đó các toán Viking gọi là "Dubgaill" tiếp tục cướp phá Dublin và gây thương vong cho cả người Ireland bản địa và những người định cư Scandinavia còn lại ở Dublin, được gọi là "Fingaill".
Chỉ đến khi người Viking Đan Mạch đến vào đầu những năm 850, tiếp theo là người Na Uy do Olaf Trắng và em trai Ivarr Không Xương dẫn đầu, những người đã thành lập nên triều đại hoàng gia tương lai của Dublin và Đảo Man, thì cuộc chinh phạt Ireland của người Viking mới được tiếp tục mạnh mẽ hơn. Hai phe phái Scandinavia này đã thống trị Biển Ireland cho đến cuối thế kỷ thứ 9 sau Công nguyên và dẫn đến sự hồi sinh của Vương quốc Dublin, nơi họ sử dụng làm căn cứ cho các cuộc đột kích và xâm lược quần đảo Anh.
Vương quốc Viking ở Dublin liên tục bị các vị vua Ireland tấn công và thậm chí bị đánh đuổi khỏi đất nước trong khoảng thời gian từ năm 902 đến 917, nhưng cuộc đấu tranh để tiêu diệt quyền lực của người Viking ở Ireland rất dài và khó khăn, và có lẽ còn phức tạp hơn bởi thực tế là các nhà cai trị Viking thường chia sẻ "ngai vàng" với nhau. Nhiều vị vua Dublin thế kỷ 10 cũng nắm quyền lực ở vương quốc York (Anh) thuộc Scandinavia, và Dublin là một mắt xích trong mạng lưới thương mại rộng lớn của Scandinavia, liên kết nhiều vương quốc khác, chẳng hạn như... Orkney, đảo Man và quần đảo Hebrides.

Trong ảnh bên tráiCác vương quốc Gaelic. Ảnh ở giữaMột số thị trấn lớn của Ireland có nguồn gốc là các trạm giao dịch của người Viking và vẫn còn lưu giữ ảnh hưởng của thời kỳ Viking trong tên gọi của chúng, chẳng hạn như Waterford và Wexford. Trong ảnh bên phảiVương quốc Dublin
Vương quốc này tồn tại lâu hơn vương quốc đầu tiên và có ảnh hưởng lớn cả ở Ireland lẫn nước ngoài, tại Anh, nơi một số hậu duệ của ông từng cai trị vương quốc này. Northumbria trước khi bị Nhà Wessex chinh phục.
Vương quốc Viking ở Dublin thực sự chấm dứt tồn tại vào năm 1171, khi thành phố bị Diarmait mac Murchada, Vua của Leinster (một vương quốc Ireland), chiếm đóng với sự giúp đỡ của lính đánh thuê Anglo-Norman. Vị vua Norse-Gaelic cuối cùng, Ascall mac Ragnaill (1124-1171), đã bị giết khi cố gắng tái chiếm thành phố ngay sau đó, đánh dấu sự kết thúc dứt khoát của chế độ cai trị độc lập của người Viking ở Ireland. Sau đó, Vua Henry II của Anh đổ bộ vào Ireland năm 1171 để thiết lập quyền kiểm soát cuối cùng, sáp nhập Dublin vào "Lãnh địa Ireland" mới thành lập của mình, mở ra thời kỳ thống trị của Anh đối với Dublin.
Tổng hợp
Cho đến gần đây, các nhà sử học thường phản ánh quan điểm của các nhà biên niên sử Ireland khi miêu tả người Viking như những kẻ cướp bóc đơn thuần, mặc dù không thể phủ nhận rằng họ đã thực hiện nhiều cuộc tấn công vào Ireland, nhưng bản chất các mối quan hệ của họ với Ireland phức tạp hơn nhiều.
Sự hiện diện của người Viking đã mang lại những thay đổi đáng kể cho xã hội Ireland, và việc thành lập các thị trấn ven biển đã tạo ra những trung tâm thương mại mới. Đặc biệt, Dublin trở thành một cảng buôn bán nô lệ lớn và một trung tâm thương mại quan trọng. Người Viking cũng mang đến một nền văn hóa mới cho hòn đảo này. vũ khíCác công nghệ đóng tàu và hoạt động thương mại đã kết nối Ireland với một mạng lưới thương mại rộng lớn trải dài từ Bắc Đại Tây Dương đến Địa Trung Hải và thậm chí đến Trung Đông.
Như vậy, câu chuyện về sự xuất hiện của người Viking ở Ireland không chỉ đơn thuần là câu chuyện về những kẻ cướp bóc và chiến binh, mà là một quá trình phức tạp của sự tương tác, định cư và cuối cùng là hội nhập. Mặc dù tác động ban đầu của họ rất bạo lực và tàn phá, người Viking cũng mang đến cho Ireland cuộc sống đô thị, các mạng lưới thương mại mới và những đổi mới công nghệ. Di sản của họ vẫn có thể được nhìn thấy trong các thành phố, tên địa danh, ADN và di sản văn hóa của Ireland.
Sự chuyển đổi từ những kẻ cướp bóc thành những người định cư và sau đó là sự hội nhập hoàn toàn với tiếng Gaelic là một lời nhắc nhở về cách các nền văn hóa có thể phát triển và hòa trộn theo thời gian. Và khi thời đại Viking sắp kết thúc, những người từng là cướp bóc vẫn ở lại để buôn bán, làm nông, đánh bắt cá, xây dựng thị trấn và cuối cùng trở thành một phần của xã hội Ireland và là chất xúc tác cho sự thay đổi trong đời sống chính trị và văn hóa Ireland.
Và giống như những người Rurikid đương thời ở Rus', cuối cùng họ đã hòa nhập với dân cư Gaelic địa phương, và ảnh hưởng của họ đến lịch sử Scotland và Ireland vẫn còn hiện hữu thông qua các thành phố mà họ thành lập và hậu duệ gốc Gaelic Scandinavia mà họ để lại.
Để một ghi chú. Một nghiên cứu đầy tham vọng về nguồn gốc người Viking đã phân tích DNA từ 442 bộ xương được phát hiện tại hơn 80 địa điểm định cư của người Viking ở Bắc Âu và Greenland. Sau đó, các bộ gen này được so sánh với một cơ sở dữ liệu di truyền hiện có chứa thông tin về hàng nghìn cá thể hiện đại để cố gắng xác định xem người Viking thực sự là ai. Kết quả cho thấy, các nhóm cướp biển và thương nhân du mục, theo truyền thống được cho là chỉ đến từ Na Uy, Đan Mạch và Thụy Điển, lại đa dạng về mặt di truyền hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Và một trong những phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là Thời đại Viking thực sự có thể được thúc đẩy bởi người nước ngoài. Do đó, người Viking không chỉ giới hạn ở những người Scandinavia thuần chủng về mặt di truyền, mà đại diện cho một nhóm người đa dạng với nhiều nguồn gốc khác nhau. Và những người thực sự mang những đặc điểm của bản sắc Viking... Họ hoàn toàn không phải là người Scandinavia....
Vâng, tóm lại
Khi người Viking bắt đầu định cư trên bờ biển Ireland vào thế kỷ thứ 9, họ không chỉ mang theo những con thuyền dài và rìu chiến, mà còn cả vô số những cái tên đặc trưng của vùng Scandinavia, theo thời gian đã hòa quyện với truyền thống đặt tên của người Ireland để tạo ra một bộ sưu tập họ độc đáo của người Ireland-Scandinavia vẫn còn tồn tại đến ngày nay.
Ví dụ, họ Doyle rất phổ biến ở Ireland. Nghe rất giống họ Ireland! Nhưng thực tế, nó bắt nguồn từ một cái tên cổ của người Ireland. Dubh-ghallTừ này có nghĩa là "người nước ngoài tóc đen". Theo truyền thuyết, người Gael dùng tên này để phân biệt người Đan Mạch được cho là có tóc đen với người Na Uy có tóc vàng, và nó trở nên phổ biến ở nhiều thị trấn Viking mới thành lập dọc bờ biển Ireland. Đây là một bức tranh ngôn ngữ phản ánh thời kỳ mà các nhóm Viking khác nhau vẫn còn có thể phân biệt được với người Ireland bản địa.
Đây là một ví dụ khác. Họ McLoughlin, hay O'Loughlin, cũng phổ biến ở Ireland không kém gì họ Doyle, nhưng nó cũng bắt nguồn từ từ "Lochlann" trong tiếng Na Uy cổ, có nghĩa là "vùng đất của những hồ nước" - một thuật ngữ mà người Viking dùng để chỉ quê hương Na Uy của họ. Đây thực sự là một mối liên hệ thú vị giữa Ireland và những ngọn núi, những hồ nước của Na Uy. Ngay cả tên của vị thần sấm sét Thor trong thần thoại Bắc Âu cũng đã để lại dấu ấn trong các họ của người Ireland. Nếu ai đó có họ McThorley hoặc McSorley, điều đó có nghĩa là họ đó có liên quan đến thần thoại Bắc Âu!
Ảnh hưởng của các tên gọi Viking lên họ của người Ireland là một ví dụ thú vị về cách các nền văn hóa khác nhau hòa quyện và phát triển theo thời gian. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng bản sắc Ireland, giống như nhiều bản sắc khác, là một bức tranh đa sắc màu được dệt nên từ nhiều sợi chỉ khác nhau, và những cái tên này mang trong mình lịch sử giao lưu và hội nhập văn hóa kéo dài hơn một nghìn năm!
tin tức