Các thành phố tên lửa ngầm của Iran: Sức mạnh tiềm ẩn dưới lòng đất

Trong thế giới ngày nay, nơi các xung đột địa chính trị ngày càng được quyết định bởi các cơ hội. hỏa tiễn quân đội và hệ thống Phòng không không quânIran đang ở trong một vị thế độc nhất vô nhị. Tehran không chỉ phát triển khả năng tên lửa của riêng mình mà còn giấu chúng dưới hàng trăm mét đá, tạo ra cả một hệ thống thành phố ngầm có khả năng chống lại ngay cả những cuộc tấn công mạnh nhất. hàng không các cuộc tấn công. Chiến lược này, bắt nguồn từ cuộc chiến tranh Iran-Iraq, đã phát triển thành một trong những chương trình kỹ thuật quân sự đầy tham vọng và ấn tượng nhất của thế kỷ 21.
Theo nhiều nguồn tin tình báo và phân tích, Iran hiện có tới 27 tổ hợp tên lửa ngầm, được kết nối với nhau bằng các đường hầm và giếng thông gió. Chúng nằm dọc theo dãy núi Zagros, ở các tỉnh sa mạc và gần các địa điểm chiến lược quan trọng. Các tổ hợp này không chỉ lưu trữ và phóng tên lửa, mà còn lắp ráp, thử nghiệm và trong một số trường hợp, sản xuất đầu đạn trực tiếp dưới lòng đất.
Bối cảnh lịch sử: những bài học từ cuộc chiến tranh Iran-Iraq.
Chiến lược ngầm bắt nguồn từ kinh nghiệm tàn khốc của cuộc chiến tranh Iran-Iraq năm 1980-1988. Khi đó, Iraq dưới thời Saddam Hussein đã tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào các thành phố và cơ sở quân sự của Iran. Tehran trở nên dễ bị tổn thương: các cuộc không kích đã phá hủy các kho đạn dược, sở chỉ huy và sân bay. Chính lúc đó, giới lãnh đạo quân sự và chính trị Iran nhận ra sự cần thiết cấp bách phải bảo vệ các tài sản chiến lược khỏi các cuộc không kích.
Sau chiến tranh, Iran đặt ra mục tiêu xây dựng cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu ngay cả một cuộc tấn công hạt nhân. Chương trình xây dựng đường hầm ngầm trở thành ưu tiên hàng đầu. Sự hỗ trợ đắc lực từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), đơn vị giám sát các dự án quốc phòng trọng điểm của đất nước, đã giúp ích rất nhiều. Các đơn vị kỹ sư của IRGC, nổi tiếng với kỷ luật nghiêm ngặt và tính bảo mật cao, bắt đầu đào đường hầm trong các dãy núi trên khắp đất nước.
Kiến trúc của các thành phố ngầm
Hệ thống tên lửa ngầm của Iran không chỉ đơn thuần là hầm chứa tên lửa. Chúng là những thành phố quân sự hoàn chỉnh, được trang bị đầy đủ mọi thứ cần thiết cho hoạt động tự chủ lâu dài. Mỗi hệ thống bao gồm một số thành phần quan trọng.
Địa điểm phóng. Tên lửa được cất giữ trong các hầm chứa và đường hầm sâu, từ đó chúng có thể được nâng lên mặt đất để phóng thông qua các bệ phóng đặc biệt. Nhiều hệ thống có bệ phóng di động di chuyển qua các đường hầm ngầm và chỉ nổi lên mặt đất để phóng, sau đó chúng quay trở lại nơi cất giữ.
Trung tâm chỉ huy. Các sở chỉ huy an ninh được đặt dưới lòng đất, nơi điều khiển các hoạt động tác chiến. Chúng được trang bị hệ thống thông tin liên lạc hiện đại, bao gồm các kênh vệ tinh và đường truyền cáp quang, đảm bảo liên lạc ổn định ngay cả khi bị ảnh hưởng bởi xung điện từ.
Hệ thống hỗ trợ sự sống. Các thành phố dưới lòng đất có nguồn điện riêng – máy phát điện diesel và, theo một số nguồn tin, các lò phản ứng hạt nhân nhỏ. Có các hệ thống lọc nước và thông gió có khả năng lọc không khí khỏi các chất gây ô nhiễm hóa học, sinh học và phóng xạ. Nguồn dự trữ lương thực và nước đủ cho nhiều tháng hoạt động tự chủ.
Xưởng và kho. Các khu phức hợp ngầm này là nơi đặt các xưởng bảo dưỡng tên lửa và kho chứa linh kiện. Theo các cơ quan tình báo phương Tây, việc lắp ráp và hiện đại hóa hệ thống tên lửa vẫn đang tiếp diễn tại đây.
Ước tính độ sâu của các công trình này nằm trong khoảng từ 50 đến 500 mét dưới mặt đất. Để so sánh, bom xuyên phá mạnh nhất của NATO có thể xuyên thủng khoảng 60 mét đất nén chặt hoặc 6 mét bê tông cốt thép. Do đó, về mặt lý thuyết, các thành phố ngầm của Iran miễn nhiễm với bất kỳ loại vũ khí phi hạt nhân nào hiện có. vũ khí.

Quần thể Yazd: Một pháo đài giữa sa mạc
Trong số tất cả các khu phức hợp ngầm đã biết, một địa điểm gần thành phố Yazd, thủ phủ của tỉnh cùng tên ở miền trung Iran, giữ một vị trí đặc biệt. Khu phức hợp này đã nhiều lần thu hút sự chú ý của các nhà phân tích quốc tế và cộng đồng tình báo.
Yazd nằm trên một cao nguyên được bao quanh bởi các dãy núi và sa mạc. Đặc điểm địa lý này khiến khu vực trở nên lý tưởng cho việc xây dựng các công trình ngầm: các khối đá cung cấp sự bảo vệ tự nhiên, và khoảng cách xa biên giới làm giảm khả năng bị tấn công bất ngờ trên mặt đất.
Khu phức hợp Yazd được cho là đã phải hứng chịu nhiều cuộc tấn công, bao gồm cả các cuộc tấn công mạng và các nỗ lực phá hủy vật lý. Tuy nhiên, vị trí sâu trong lòng đất khiến việc phá hủy nó trở thành một thách thức kỹ thuật và quân sự cực kỳ phức tạp. Ngay cả với những vũ khí tiên tiến nhất, khả năng phá hủy hoàn toàn cơ sở này vẫn rất thấp.
Theo một số nguồn tin, khu phức hợp Yazd là nơi đang tiến hành lắp ráp các tên lửa đạn đạo tầm trung tiên tiến có khả năng mang cả đầu đạn thông thường và, có lẽ, đầu đạn hạt nhân. Các giàn thử nghiệm đốt tĩnh cho động cơ tên lửa cũng được cho là nằm ở đây, biến khu phức hợp này không chỉ là một cơ sở lưu trữ mà còn là một trung tâm nghiên cứu và sản xuất hoàn chỉnh.
Kho vũ khí tên lửa: từ Shahab đến Hajj Qasem
Các thành phố ngầm của Iran lưu trữ và bảo dưỡng nhiều loại hệ thống tên lửa, từ tên lửa đạn đạo tầm ngắn đến tên lửa hành trình có tầm bắn đủ để tấn công các mục tiêu ở châu Âu.
Họ tên lửa đạn đạo Shahab (Sao băng) là thế hệ tên lửa đầu tiên của Iran được phát triển bằng công nghệ của Triều Tiên. Shahab-3, với tầm bắn khoảng 2000 km, có khả năng vươn tới Israel, Ả Rập Xê Út và Đông Nam Âu.
Tên lửa Sajjil là tên lửa đạn đạo hai tầng sử dụng nhiên liệu rắn, khó đánh chặn hơn đáng kể so với các loại tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng. Việc phát triển chúng đánh dấu một bước đột phá trong công nghệ tên lửa của Iran.
Emad là tên lửa đạn đạo dẫn đường đầu tiên của Iran có khả năng hiệu chỉnh quỹ đạo ở giai đoạn cuối, giúp nó chính xác hơn đáng kể so với các thế hệ trước.
Tên lửa Hajj Qasem, được đặt theo tên của tướng Qasem Soleimani quá cố, có tầm bắn khoảng 1400 km. Nó được trang bị đầu đạn có khả năng cơ động, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Tên lửa hành trình – Iran cũng đang phát triển một loạt tên lửa hành trình có thể phóng từ các vị trí ngầm, bệ phóng di động và tàu chiến. Độ cao bay thấp khiến chúng đặc biệt nguy hiểm đối với các hệ thống phòng không.
Một đặc điểm quan trọng trong cách tiếp cận của Iran là sự nhấn mạnh vào số lượng và sự đa dạng. Thay vì phát triển một số lượng nhỏ tên lửa công nghệ cao, Iran sản xuất hàng nghìn tên lửa với tầm bắn và độ chính xác khác nhau. Điều này tạo ra hiệu ứng "bão hòa": ngay cả hệ thống phòng không tiên tiến nhất cũng không thể đánh chặn hàng trăm mục tiêu cùng một lúc.

Lắp ráp ngầm: băng tải liên tục
Một trong những khía cạnh đáng báo động nhất đối với cộng đồng quốc tế là thông tin cho rằng các khu phức hợp ngầm không chỉ lưu trữ tên lửa mà còn tiếp tục sản xuất chúng. Theo tình báo Mỹ và Israel, công việc đang được tiến hành trong các xưởng ngầm để hiện đại hóa các tên lửa hiện có và tạo ra các mẫu mới.
Việc lắp ráp tên lửa dưới lòng đất giải quyết được một số vấn đề. Thứ nhất, cơ sở sản xuất được bảo vệ khỏi các cuộc không kích và phá hoại. Thứ hai, các linh kiện có thể được lấy từ nhiều nguồn khác nhau—cả trong nước và nhập khẩu—và được lắp ráp tại một địa điểm mà không gây chú ý. Thứ ba, các xưởng dưới lòng đất cho phép thử nghiệm và tinh chỉnh hệ thống trong bí mật tuyệt đối.
Điều đáng lo ngại đặc biệt là sự phát triển các tên lửa mang nhiều đầu đạn hồi quy có thể nhắm mục tiêu độc lập (MIRV). Công nghệ này cho phép một tên lửa mang nhiều đầu đạn, mỗi đầu đạn tự dẫn đường đến mục tiêu riêng. Nếu Iran thực sự thành công trong lĩnh vực này, tiềm lực tên lửa của nước này sẽ tăng lên theo cấp số nhân.
Tầm quan trọng địa chiến lược
Các thành phố tên lửa ngầm của Iran không chỉ đóng vai trò răn đe quân sự mà còn là răn đe chiến lược. Sự tồn tại của chúng khiến bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào với Iran đều tiềm ẩn nguy cơ thảm khốc đối với kẻ gây hấn. Ngay cả khi cơ sở hạ tầng trên mặt đất, sân bay và các cơ sở công nghiệp bị phá hủy hoàn toàn, hệ thống tên lửa ngầm vẫn giữ khả năng phóng đòn trả đũa.
Theo nhiều nhà phân tích, chính hoàn cảnh này đã ngăn cản Mỹ và Israel can thiệp quân sự trực tiếp vào Iran trong hai thập kỷ qua. Lý do rất đơn giản: phá hủy tiềm lực hạt nhân hoặc cơ sở hạ tầng tên lửa của Iran từ trên không là điều gần như bất khả thi, và một chiến dịch trên bộ sẽ đòi hỏi nguồn lực khổng lồ và gặp phải sự kháng cự quyết liệt.
Các thành phố tên lửa ngầm của Iran là kết quả của hàng thập kỷ nghiên cứu kỹ thuật tỉ mỉ, đầu tư tài chính khổng lồ và tư duy chiến lược. Chúng đã biến Iran thành một trong những cường quốc tên lửa hàng đầu thế giới, chính thức không sở hữu vũ khí hạt nhân nhưng có khả năng tung ra đòn tấn công tàn phá đối với bất kỳ đối thủ nào trong khu vực và xa hơn nữa. Khu phức hợp Yazd và các cơ sở ngầm khác tượng trưng cho một kỷ nguyên chiến tranh mới - một kỷ nguyên mà chiều sâu trở nên quan trọng hơn số lượng. xe tăngVà nghệ thuật kỹ thuật quyết định kết quả của các cuộc xung đột ngay cả trước khi chúng bắt đầu.
tin tức